Belgenmonument

Participatiegroep Belgenmonument

De kaders voor de restauratie en de inbreng van omwonenden en belanghebbenden van het Belgenmonument staan vast bij besluit van de Gemeenteraad van 29 maart 2016. (zie www.woonklimaatberg.nl).

De participatiegroep, waarvan SWB deel uitmaakt is tweemaal bijeen geweest om de inrichting van het bosgebied -binnen de kaders- te bespreken. Vanuit de Gemeente participeren o.a. Rob Weeda (projectleider), Patricia Debie (landschapsarchitect en adviseur cultuurhistorie, Floris Brekelmans (ecoloog) en Marjolein Hinkofer (adviseur Stedelijk Beheer). De participatiegroep wordt geleid door Mirjam Wingelaar (communicatieadviseur).

Tijdens twee plezierige en resultaatgerichte (werk)avonden en na twee wandelingen in het gebied heeft de participatiegroep goed zicht gekregen op de consequenties van de aanleg van de Westelijke Ontsluiting voor de bosrand, de boskap en de inrichtingsopties. In subgroepen werd input verzameld voor het ontwerp van de zichtas, het S-vormig pad en de inrichting van het gedeelte van de rand van het fietspad naast de Westelijke Ontsluiting, die aansluit op het groen van het Belgenmonument.

Enkele belangrijke uitgangspunten voor het landschappelijk ontwerp en de inrichting zijn:

  1. Er komt geen hakhout.
  2. Bestaande bomen worden behouden, tenzij echt onmogelijk.
  3. De zichtas vanaf het slingervormig pad wordt hersteld; deze zichtlijn is bedoeld voor wandelaars, niet voor verkeer op de Daam Fockemalaan.
  4. Het slingervormig pad begint bij de ‘Tolerantiepoort’ (kunstwerk op de hoek Daam Fockemalaan en Prins Frederiklaan), wordt rolstoel / kinderwagen toegankelijk, dus waar nodig verbreed en wordt met natuurlijke materialen verhard.
  5. Ongewenste binnenkomst in het bos door fietsers of (school)jeugd, via zgn. sluippaden, wordt maximaal ontmoedigd.
  6. Nieuwe aanplant wordt waar mogelijk heide en gebiedseigen struiken- en boomsoorten.

De participatiegroep is er zeer over te spreken dat in goede uitwisseling van ideeën en mogelijkheden een schetsontwerp met herbeplantingsvoorstellen wordt uitgewerkt. De participatiegroep houdt de vinger aan de pols.

 

De restauratie van de gebouwen is in volle gang. De herdenkingsmuur is afgebroken en wordt steen voor steen weer opgebouwd. Van het hoofdgebouw worden vnl. de voegen vernieuwd.

 

 

Dinsdag 27 oktober was er in De Ronde van de gemeenteraad gelegenheid
tot inspreken. Willem Loots heeft daar onderstaande tekst uitgesproken:

Geachte gemeenteraadsleden,

Amersfoort is in 2007 uitgeroepen tot de groenste stad van Europa. Daar was iedereen met recht trots op. Toeristen kiezen steeds vaker voor ‘green, clean en serene’.

 

De gemeente gaat het Belgenmonument renoveren. Prima, is nodig.
De (groene) ruimte daaromheen wordt ook opgeknapt. Ook positief.

Het gaat om het herstellen / aanbrengen van paden en zichtlijnen, die in de loop van de tijd zijn verdwenen of vervaagd door gebrek aan onderhoud.

Voor de planontwikkeling is de gemeente in juli 2015 gestart met een participatietraject met belanghebbenden/ omwonenden zonder dat de spelregels, het einddoel en de samenhang met andere ontwikkelingen in het gebied duidelijk zijn. Wel is duidelijk geworden dat een groot aantal bomen aan de Daam F-laan en De Stichtse Rotonde gekapt worden voor de aanleg van de westelijke ontsluiting. Mede vanwege zichtlijnen wil de gemeente daarnaast percelen eikenhakhout aanleggen. Waar precies en hoeveel m2 is onduidelijk. Of het herstel van zichtlijnen haalbaar is, is o.i. onvoldoende aangetoond. Eikenhakhout kan SWB zich voorstellen in ‘wilde’ bossen, zoals de Kaapse Bossen zijn. Niet op deze markante locatie aan de rand van onze stad. De participanten waaronder SWB voorzien onnodige kaalslag en verlies aan natuur- en recreatiewaarden. Er is o.a. een S-vormig mijmerpad gepland. Mijmeren doe je op een serene plaats. Niet op een veld met stoppels en direct zicht op autowegen. Daarnaast mag de uitvoering van paden niet leiden tot misbruik door bijvoorbeeld scooters.

Een suggestie is om een verbindend voetpad naar Kamp Amersfoort te maken, bijv. te noemen ‘Loop der geschiedenis’.

Het gebied rondom De Stichtse Rotonde is een geweldig mooie groene entree voor Amersfoort (Wegh der Weegen!), een visitekaartje bij uitstek. En toch kwam, als een donderslag bij de toch al bewolkte  hemel, de mededeling dat de hoek Belgenlaan/Utrechtseweg één van de zoeklocaties is voor snackbar ‘Vlasakkers’ die moet wijken voor de Westelijke Ontsluiting. Gezien het Rijksbeschermd Stadsgezicht, het Bestemmingsplan Berg – Utrechtseweg, het bijbehorend Toetsingskader en het rapport  van  Debie en Verkuijl acht SWB het misplaatst dat überhaupt wordt gedacht aan deze locatie. Debie & Verkuijl kennen in hun rapport  juist aan deze bosstrook en aan de bosstrook langs het terrein rond het Belgenmonument  de hoogste landschappelijke waarde toe.

Gezien het voorgaande, vragen wij u, gemeenteraadsleden,  de bestaande gebiedskwaliteiten te respecteren en uw steun uit te spreken voor de peilpunten.

 

Amersfoort, 27 oktober 2015

Namens Stichting Woonklimaat Berg

W.P.M. Loots

 

BURGERWERKGROEP BELGENMONUMENT VERSLAG 24 FEBRUARI 2015

MEER AANDACHT VOOR DE HERDENKINGSWAARDE VAN HET BELGENMONUMENT

Herdenking 100 jaar Belgenmonument in Amersfoort, een opgave voor ons allemaal

2016 wordt in Amersfoort aangegrepen als jaar van herdenking voor de Eerste Wereldoorlog, omdat het dan precies 100 jaar geleden is dat de Amersfoortse gemeenteraad akkoord ging met het voorstel voor de bouw van het Belgenmonument. Het Belgenmonument is voor ons een blijvende herinnering aan wat er in die tijd is gebeurd. Dat zien wij nu in, maar dat moet over honderd jaar nog zo zijn.

De betrokkenen bij de Burgerwerkgroep Belgenmonument vinden dat het Belgenmonument en de geschiedenis die daaraan vastzit, niet of nauwelijks bekend is bij de inwoners van Nederland, Amersfoort en zelfs niet altijd bij de direct omwonenden. Het monument is door België geschonken aan Nederland als dank voor en ter herinnering aan de opvang van Belgische geïnterneerden en vluchtelingen tijdens de Eerste Wereldoorlog. (zie www.belgenmonument.nl).

Aandeel van de gemeente Amersfoort

Het Belgenmonument is aan restauratie toe.

De gemeente Amersfoort heeft daarom het plan opgevat om het Belgenmonument drastisch te restaureren. De gemeenteraad heeft in 2014 besloten om een bedrag van ruim 1.2 miljoen euro uit te trekken voor de restauratie. Van dat bedrag neemt het Parelfonds van de Provincie Utrecht 600.000 euro voor haar rekening. De Burgerwerkgroep vindt, dat de gemeente Amersfoort meer zou moeten doen.

De plannen bij de provincie Utrecht m.b.t. de herdenking van de Eerste Wereldoorlog

Het aandeel van de provincie komt naar voren in een folder Utrecht, Plaatsen van Herinnering. Zie www.monumentaal.com/utrecht-plaatsen-van-herinnering-2. Op deze website staat, dat het programma mede is mogelijk gemaakt door een subsidie van de provinciale overheid. Wie de folder bekijkt, leert daaruit dat Het Nationaal Belgenmonument in Amersfoort, het Archief Eemland en Museum Flehite zich kunnen rekenen tot “Plaatsen van herinnering aan de Grote Oorlog in Utrecht”, naast andere plaatsen in de provincie. In de folder wordt verwezen naar de VVV Amersfoort voor aanvullende gegevens over recreatieve activiteiten. Naar de mening van de werkgroep Belgenmonument is de bijdrage van de provincie aan de herdenking van de eerste wereldoorlog in Amersfoort te eenzijdig. Met de wensen en de belangrijke inzichten van de Burgerwerkgroep Belgenmonument is geen rekening gehouden.

Plannen die leven bij de Burgerwerkgroep Belgenmonument

Al in 2014 zijn er door initiatiefnemers Burgerwerkgroep Belgenmonument in Amersfoort een aantal bijeenkomsten georganiseerd waarbij over de herdenkingswaarde van het Belgenmonument met vele stadsgenoten is gepraat. Daarnaast zijn er ook contacten onderhouden met de gemeente Amersfoort. De Burgerwerkgroep was eerder al betrokken geweest bij een uitwisseling met België. Burgemeester Bolsius en wethouder van den Berg zijn samen met leden van de werkgroep in het najaar van 2013 in België op bezoek geweest en omgekeerd is er nadien een Belgische delegatie in Nederland op bezoek geweest. Op 5 juni 2014 is er tijdens een bijeenkomst in het gebouw van O.L.Vr. ter Eem van gemeentewege verslag gedaan over de voortgang van de plannen van de restauratie van het Belgenmonument. Sindsdien is het contact met de gemeente van gemeentewege verstomd. Het algemene standpunt van de Burgerwerkgroep is, dat restauratie van het Belgenmonument belangrijk is, maar niet voldoende er moet meer gebeuren.

Het gesprek met een aantal leden van de gemeenteraad

De Burgerwerkgroep kon al tijden zich niet aan de indruk onttrekken dat het stadsbestuur niet veel ruimte wil overlaten aan de initiatieven die vanuit de bevolking zelf genomen worden en dat is dan ook de aanleiding geweest waarom er op 10 januari 2015 een gesprek is geweest met een aantal leden van de gemeenteraad. De uitkomst van dat gesprek leidt tot de conclusie dat er wel degelijk begrip is bij raadsleden voor het standpunt van burgers dat er meer aandacht geschonken moet worden aan het Belgenmonument dan nu het geval is, maar dat de mogelijkheden en de instrumenten voor de raad om daadwerkelijk iets te ondernemen maar beperkt zijn. De raadsleden vinden daarnaast dat de Amersfoortse burgers zelf meer initiatief moeten nemen, zelf aandacht moeten gaan vragen voor de herdenkingswaarde van het monument.

Interesse bij Amersfoorters voor het inzetten van de Burgerwerkgroep Belgenmonument

Met name het afgelopen jaar is gebleken dat er meerdere Amersfoorters zijn die zich al betrokken voelen bij het Belgenmonument en bij de de herdenkingswaarde. Die bewuste Amersfoorters vinden dat er meer moet gebeuren. Onder hen bevinden zich verhoudingsgewijze veel omwonenden van het Belgenmonument. Verder kunnen genoemd worden bewoners van De Berg, die iets verder weg van het monument wonen, enkele mensen uit de onderwijssector, leden van de Societé de Verdun, gidsen en vertegenwoordigers van het Gilde Amersfoort, en betrokkenen bij het plaatselijk toerisme, bovendien de organisatie Future of Fame, en verder nog verschillende individuele kritische Amersfoorters en een afstammelinge van een Belgische vluchtelingenfamilie. Zo verschillend als de deelnemers, zo verschillend zijn echter ook de actiepunten die zij in het vaandel voeren. Geen wonder, gezien de grote verscheidenheid van de Amersfoortse bevolking.

Het idee heeft zich inmiddels postgevat om bij de gemeenteraad van Amersfoort een afzonderlijk burgerinitiatief Belgenmonument in te dienen. Hiermee wordt aangesloten bij de suggestie van de raadsleden waarmee al gesproken is, namelijk, dat de Burgerwerkgroep toch zelf iets meer initiatief moet tonen en zich naar buiten toe meer moet profileren. Bovendien is ook door de gemeenteambtenaren die in juni 2014 meegewerkt hebben aan de informatiebijeenkomst over het Belgenmonument uitgesproken dat het goed is als de raad meer rechtstreeks door de burgers over het Belgenmonument wordt aangesproken.

De vraag is dan wel waarop de raad aangesproken moet worden aangezien de actiepunten van de burgers zo uiteenlopend zijn. Gemeenschappelijke factor is wel dat burgers niet buitengesloten willen worden en afhankelijk willen zijn van wat de overheid beslist wat gedaan zou moeten worden. Amersfoort mag niet zo maar aan de wensen van de Burgerwerkgroep voorbijgaan.

Aktiepunten m.b.t. het Belgenmonument

Hierna volgt een opsomming van gedachten en ideeën die er leven bij betrokkenen bij de Burgerwerkgroep.

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

Belgenmonument wordt opgeknapt

In het Collegebesluit van 23 september 2014 is een voorstel goedgekeurd, kort samengevat:

– volledige restauratie wordt geschat op €1,2mln (incl 10% marge €1,3mln)

– het Parelfonds van de provincie kan 50% dekken als de gemeente de overige 50% dekt

– met de restauratie wordt de levensduur van het BM met 50 jaar verlengd, wordt de ‘verblijfsfunctie vergroot’ en blijft het Belgenmonument een visitekaartje voor de stad

Samenwerking Burgerwerkgroep Belgenmonument, Gemeente en Belgisch Instituut voor Oorlogsveteranen

Het Belgenmonument op de Amersfoortse Berg en de geschiedenis die daaraan vastzit is niet of nauwelijks bekend bij de inwoners van Nederland, Amersfoort en zelfs niet altijd bij de direct omwonenden. Het monument is door België geschonken aan Nederland als dank voor en ter herinnering aan de opvang van Belgische geïnterneerden en vluchtelingen tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Dit jaar is het 100 jaar geleden dat de oorlog uitbrak. Nederland was een van de weinige landen die tijdens WO I neutraal waren. In België heeft de Eerste Wereldoorlog een verpletterende indruk achtergelaten. In Ieper wordt sinds 1928 elke avond onder de Medenpoort om 20.00 uur de ‘Last Post’ geblazen. Met alle graven en herdenkingsplaatsen is de Grote Oorlog in België nog steeds een heel tastbare geschiedenis. Zo niet in Nederland. Feit is dat WOI in Nederland niet of nauwelijks ‘leeft’.

Herdenkingsbijeenkomst in 2016 

In het kader van de komende herdenkingen van de Eerste Wereldoorlog is het plan ook in Amersfoort een herdenkingsbijeenkomst te organiseren. Hierbij zijn betrokken de BurgerWerkgroep Belgenmonument, de gemeente Amersfoort en het Belgisch Instituut voor Oorlogsveteranen. Het is wel wenselijk dat met het oog op die activiteiten het monument en de omgeving worden opgeknapt en dat er informatie wordt gegeven over de achtergrond.

De gemeente Amersfoort en het Belgisch Instituut voor Oorlogsveteranen willen meer bekendheid gaan geven aan de geschiedenis. Het plan is om op 10 oktober 2016 een herdenkingsbijeenkomst te organiseren. Een symbolische datum: het is dan precies 100 jaar geleden dat de gemeenteraad van Amersfoort akkoord ging met de bouw van het Belgenmonument dat ontworpen werd door de Belgische architect Huib Hoste.

.